Platformbijeenkomst 29-09-10: Discussiegroepen - Komt wens patiënt altijd overeen met wens dokter?

05-11-2010
UTRECHT - Tijdens de platformbijeenkomst van GeriOnNe op 29 september in Utrecht gingen oncologen, geriaters, verpleegkundigen en andere zorgverleners met elkaar in discussie over de inzet van geriaters in de oncologie en het vraagstuk van onder- en/of overbehandeling van ouderen. Ook de vraag ‘Komt de wens van de patiënt altijd overeen met de wens van de dokter?' zorgde voor een levendige discussie. "Het maken van een keuze moet je vooral samen doen."

Door Jan van Hoof

Stelling 1 luidde: 'Geriatrische oncologie kan niet zonder geriaters'. De deelnemers van groep 1 waren het ermee eens dat 'we niet zonder geriaters kunnen' met de toevoeging dat deze discipline niet als zelfstandige groep ingezet dient te worden, maar verspreid over alle disciplines. "Geriaters moeten hun kennis uitdragen naar andere disciplines die betrokken zijn bij de behandeling van ouderen met kanker en niet alleen in de richting van oncologen."

De discussie in groep 2 spitste zich onder meer toe op de vraag 'Wat is een geriatrische patiënt?'. Dat leidde tot de conclusie dat het hierbij gaat om mensen in de leeftijdscategorie 70+ met complexe problematiek. Ook groep 2 was van mening dat geriaters lid moeten zijn van een oncologisch team en niet als afzonderlijke discipline op zouden moeten treden. In groep 3 waren evenmin tegenstanders van het inschakelen van geriaters aanwezig. "Het is geen domeinstrijd. We moeten ons vooral focussen op de inhoud door de juiste zorg aan te bieden voor de individuele patiënt."

Onder- of overbehandeling

Stelling 2 was eerder een vraag aan de deelnemers: 'Wie wordt onder- en/of over behandeld, en waarom?'. Volgens de deelnemers van groep 1 dient de vraag onder- of overbehandeling bij ouderen met enige terughoudendheid beantwoord te worden. Bij de zorg aan ouderen is nog geregeld sprake van gebrek aan goede communicatie, waardoor angst en onzekerheid rondom een behandeling niet adequaat worden weggenomen. Ook worden keuzemogelijkheden vaak niet of onvoldoende duidelijk uitgelegd aan de betrokkene. "Er moet meer ruimte komen voor bedenktijd en een vervolggesprek. Ook meer aandacht voor gesprekstechniek is belangrijk." 

Dit standpunt sloot aan bij de deelnemers van groep 3. Zij waren van mening dat er onder zorgverleners ook sprake kan zijn van vooronderstellingen, waardoor het risico bestaat dat patiënten een behandeling worden ingepraat. "Het is daarom van groot belang om patiënten goed te informeren. Niet alleen mondeling, maar ook schriftelijk. Daarbij moeten we niet vergeten om de overlevingskansen versus de levensverwachting van de patiënt mee te nemen." Een gemis bij dit alles is het gebrek aan evidence based richtlijnen voor ouderen met kanker.

Groep 2 stelde dat er consequenties getrokken moeten worden uit de monitoring van ouderen. Verder is overbehandeling niet altijd te voorkomen. "Als er eenmaal een keuze is gemaakt voor een behandeloptie, is het van belang om geen halfslachtige keuzes te maken, maar er voluit voor te gaan."

Wens patiënt of dokter?

Het derde discussie-onderwerp sloot voor een groot deel aan op de twee eerdere stellingen. Komt de wens van de patiënt altijd overeen met de wens van de dokter? Groep 1 was van mening dat de wens van patiënt, dokter en familie soms extreem uiteen kunnen lopen met alle variaties daar tussenin. "Heldere communicatie met patiënt en familie en meer aandacht voor de aanwezige beeldvorming over bijvoorbeeld chemo- en radiotherapie zijn punten om terdege rekening mee te houden. We moeten onze inzet soms relativeren en nog vaker toelichten", was de eindconclusie.

Ook de deelnemers aan groep 2 waren het ermee eens dat de wens van patiënt en dokter lang niet altijd overeenkomt. "Als de patiënt al een idee heeft, is deze meestal gebaseerd op onvoldoende informatie. Het maken van een keuze moet je vooral samen doen. Dat betekent dat je tijd moet nemen voor communicatie met de patiënt", luidde het oordeel.

Ook groep 3 was van mening dat de wens van patiënt en dokter in veel gevallen niet overeenkomen. "Er wordt onvoldoende naar gevraagd." Volgens groep 3 heeft dat te maken met de manier van communiceren. "We moeten niet alleen focussen op overleving.

Andere dingen zijn ook belangrijk. Informeer wat de patiënt zelf wil en benut de rol van de huisarts."

Bijdrage dr. Ed Maartense: Wens van de patiënt versus de wens van de dokter

Naar boven

- A +